Nobele Heren
In deze podcast-serie bespreken Ruben Boot en Luuk Ritmeester iedere week een Nobelprijs voor de Natuurkunde. Samen doorlopen de Nobele Heren wie de prijs won(nen) en voor welke ontdekking dat gebeurde.
Ruben Boot is wetenschapsjournalist, met een doctoraat in de biofysica. Luuk Ritmeester is toneelschrijver en vrijgezel. Beiden zijn confraters van elkaar.
Episodes

Jan 20, 2026
Jan 20, 2026
1 hr 6 min
In dit tweede deel van het drieluik duiken de Nobele Heren in Einsteins meest bekende werk. Hoewel hij er nooit een Nobelprijs voor won, maakte het hem wel wereldberoemd: de relativiteitstheorie. Ruben legt aan Luuk uit waarom het universum (letterlijk) onvoorstelbaar is. Een gesprek over ruimtetijd, krom licht en faam in de wetenschap.
Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 7? Die helpt bij het verhaal.

Jan 13, 2026
Jan 13, 2026
51 min
De Nobele Heren komen aan bij de meest befaamde wetenschapper aller tijden: Albert Einstein. De grote hoeveelheid aan verhalen leidde tot een drieluik!
In dit eerste deel komt de Nobelprijs aan bod die Einstein in 1921 ontving voor zijn diensten aan de theoretische natuurkunde, en bovenal voor zijn ontdekking van de wet van het foto-elektrisch effect. Een gesprek over Einsteins mirakeljaar, lichtpakketjes en een K3-documentaire.
Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 11 en 17? Die helpen bij het verhaal.

Jan 6, 2026
Jan 6, 2026
27 min
In 1920 won Charles Edouard Guillaume de Nobelprijs voor zijn bijdragen aan precisiemetingen in de natuurkunde en zijn ontdekking van onregelmatigheden in nikkel staal legeringen. De Nobele Heren gaan bij elkaar na in hoeverre ze pietjes-precies zijn. Een gesprek over dwangneurose, een staaf van een meter en universele definities.

Dec 30, 2025
Dec 30, 2025
43 min
In 1919 won Johannes Stark de Nobelprijs voor zijn ontdekking van het dopplereffect in kanaalstralen en het splitsen van spectraallijnen in een elektrisch veld. En hij was een nazi. Een gesprek over loeiende sirenes, kathodestralen (ja, ze passeren wéér de revue) en de tweede zure man.
Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 2? Die helpt bij het verhaal.

Dec 23, 2025
Dec 23, 2025
1 hr 7 min
Daar is ie dan: het startschot van de quantumfysica! In 1918 won Max Planck de Nobelprijs voor zijn bijdragen aan de vooruitgang van de natuurkunde, en zijn ontdekking van het energie quantum. Een gesprek over continuïteit, klontjes en een doorbraak die zó groot was dat men ze niet direct begreep.
Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 11? Die helpt bij het verhaal.

Dec 16, 2025
Dec 16, 2025
29 min
In 1916 werd geen Nobelprijs uitgereikt vanwege de Eerste Wereldoorlog. Zodoende komen de Heren aan in 1917, bij Charles Glover Barkla. Hij won de Nobelprijs voor zijn ontdekking van de karakteristieke röntgenstraling van elementen. Een gesprek over hoe atomen licht uitzenden, vriendschap en hoe de Nobele Heren elkaar leerden kennen.

Dec 9, 2025
Dec 9, 2025
42 min
De Nobele Heren komen aan bij het enige vader-zoon duo ooit dat samen de Nobelprijs ontving. We hebben het over William Henry Bragg en William Lawrence Bragg, die de prijs in 1915 wonnen voor de bepaling van kristalstructuren aan de hand van röntgenstraling. Een gesprek over kristalroosters, vroeg pieken en verzamelhobby's.

Dec 2, 2025
Dec 2, 2025
46 min
In 1914 won Max von Laue de Nobelprijs voor zijn ontdekking van de diffractie van röntgenstraling door kristallen, waarmee hij twee natuurkundige puzzels in een klap oploste. Daarnaast gold de trotse Duitser als bewijs dat je het nazi regime kon doorleven zonder mee te werken. Een gesprek over golfpatronen, gedurfd verzet en wie van de Nobele Heren naar het front zou gaan.

Nov 25, 2025
Nov 25, 2025
37 min
In 1913 won Heike Kamerlingh Onnes de Nobelprijs voor zijn onderzoek naar de eigenschappen van materie bij extreem lage temperaturen, wat leidde tot zijn creatie van de koudste vloeistof ter wereld: vloeibaar helium. Luuk leert kijken naar warmte door de ogen van een natuurkundige. Een gesprek over botsende atomen, het absolute nulpunt en Rubens vriendin.

Nov 18, 2025
Nov 18, 2025
15 min
Voor deze aflevering: een uitvinding! In 1912 won Gustaf Dalén de Nobelprijs voor zijn 'zonneklep', een apparaat dat vuurtorens en boeien automatisch verlichtte. In latere jaren verloor deze Willie Wortel zijn zicht door een ernstige explosie tijdens het werk. Een gesprek over uitvindingen, ongelukken en slutty little glasses.



