Nobele Heren

Waar bestaan dingen uit? In 1926 won Jean Baptiste Perrin de Nobelprijs voor zijn werk aan de discontinue structuur van materie, met name voor zijn ontdekking van het sedimentatie-equilibrium. Dat zijn dure woorden voor: hij toonde met experimenten aan dat atomen bestaan, en bepaalde daarbij hoe groot ze zijn. Een gesprek over het kleinste bouwsteentje, en of deze uit nog meer bouwsteentjes kan bestaan. 

In 1925 wonnen James Franck en Gustav Hertz samen de Nobelprijs voor hun ontdekking van de wetten die de impact van een elektron op een atoom bepalen. In andere woorden, ze schoten met elektronen op atomen. Wat ze daarbij ontdekten, verstevigde onze kennis van het atoom. Een gesprek over elektronbombardementen, foute interpretaties en morele moed. 
Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 11, 17 en 21? Die helpen bij het verhaal.

Manne Siegbahn won in 1924 de Nobelprijs voor zijn ontdekkingen en onderzoek in het veld van röntgenspectroscopie. Hij verbeterde en maakte nieuwe constructies voor de opwekking en analyse van röntgenstralen. Met zijn verfijningen konden wetenschappers atomen bestuderen als nooit tevoren. Een gesprek over röntgenspectra en de wens om onthouden te worden.
Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 16? Die helpt bij het verhaal.

In 1923 won Robert Millikan de Nobelprijs voor zijn werk aan de elementaire lading van elektriciteit en het foto-elektrisch effect. Hij toonde aan in het lab wat Einstein liet zien op papier. Een gesprek over de waarde van experimenten, de lading van het elektron en eugenetica.
Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 11, 17 en 20 (Deel 1)? Die helpen bij het verhaal.

Waar Einstein liet zien hoe het grenzeloze universum in elkaar zit, zoomde de Deense natuurkundige Niels Bohr in op het allerkleinste. In 1922 won hij de Nobelprijs voor zijn bijdrage aan het onderzoek naar de structuur van atomen en de straling die ze uitzenden. Dat was niet voor niks, want zijn werk revolutioneerde de quantumfysica. Een gesprek over elektronenschillen, tot wanhoop gedreven wetenschappers en de taak van de fysica.
Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 11 en 17? Die helpen bij het verhaal.

In het derde deel van dit drieluik breekt Ruben een lans voor de eerste vrouw van Einstein, de natuurkundige Mileva Marić. Hoewel historici het er nog steeds niet over eens zijn, is het zeer aannemelijk dat zij Albert hielp bij het tot stand komen van de speciale relativiteitstheorie. Een gesprek over de idolisering van Einstein, historische onduidelijkheid en vergeten vrouwen in de wetenschap.

In dit tweede deel van het drieluik duiken de Nobele Heren in Einsteins meest bekende werk. Hoewel hij er nooit een Nobelprijs voor won, maakte het hem wel wereldberoemd: de relativiteitstheorie. Ruben legt aan Luuk uit waarom het universum (letterlijk) onvoorstelbaar is. Een gesprek over ruimtetijd, krom licht en faam in de wetenschap. 
Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 7? Die helpt bij het verhaal.

De Nobele Heren komen aan bij de meest befaamde wetenschapper aller tijden: Albert Einstein. De grote hoeveelheid aan verhalen leidde tot een drieluik!
In dit eerste deel komt de Nobelprijs aan bod die Einstein in 1921 ontving voor zijn diensten aan de theoretische natuurkunde, en bovenal voor zijn ontdekking van de wet van het foto-elektrisch effect. Een gesprek over Einsteins mirakeljaar, lichtpakketjes en een K3-documentaire.  
Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 11 en 17? Die helpen bij het verhaal.

In 1920 won Charles Edouard Guillaume de Nobelprijs voor zijn bijdragen aan precisiemetingen in de natuurkunde en zijn ontdekking van onregelmatigheden in nikkel staal legeringen. De Nobele Heren gaan bij elkaar na in hoeverre ze pietjes-precies zijn. Een gesprek over dwangneurose, een staaf van een meter en universele definities.

In 1919 won Johannes Stark de Nobelprijs voor zijn ontdekking van het dopplereffect in kanaalstralen en het splitsen van spectraallijnen in een elektrisch veld. En hij was een nazi. Een gesprek over loeiende sirenes, kathodestralen (ja, ze passeren wéér de revue) en de tweede zure man.
Stapel-aflevering! Tip: heb je al geluisterd naar aflevering 2? Die helpt bij het verhaal.